Ana sayfa Bilmeli miyim? ALT ve AST Nedir? Alanin Aminotransferaz ve Asparat Aminotransferaz Değeri, Yüksekliği, Belirtileri...

ALT ve AST Nedir? Alanin Aminotransferaz ve Asparat Aminotransferaz Değeri, Yüksekliği, Belirtileri – Karaciğer Fonksiyon Testleri

417
Alt ve Ast
Alt ve Ast

ALT ve AST Nedir?

Aminotransferazlar, yani ALT ve AST yoğun olarak karaciğerde bulunan enzimlerdir. Bunlar vücuttaki kimyasal reaksiyonların hızlandırılmasına yardımcı olan proteinlerdir. Ancak başka dokularda da bulunur. Örneğin kaslarda. Karaciğerdeki normal metabolik süreçlerin bir parçasıdırlar. Ve bir molekülden diğerine aminoasitlerin aktarılmasından sorumludurlar. ALT, daha önce serum glutamik-piruvik transaminaz (SGPT),  AST ise serum glutamik-oksaloasetik transaminaz (SGPT) olarak biliniyordu.

ALT ve AST değerlerine Aile sağlığı merkezlerinde doktor istemiyle baktırılabilir. Sonuçlar ise birkaç gün içerisinde laboratuvardan doktorunuza bildirilecektir.

Ayrıca Sağlıklı Bir Yaşam İçin En İyi 50 İpucuna da bir göz gezdirebilirsiniz.

ALT(Alanin Aminotransferaz) ve AST(Asparat Aminotransferaz) Nedir? Değeri, Yüksekliği, Belirtileri – Karaciğer Fonksiyon Testleri


ALT, AST Testleri Neden Yapılır?

ALT(Alanin Aminotransferaz) ve AST(Asparat Aminotransferaz) ne demektir bunları açıklayacağız. ALT ve AST testleri karaciğerdeki anormallikleri ya da hastalıkları ortaya çıkarmak için en çok kullanılan kan testleridir.  Örneğin; iltihaplanma veya hücre hasarı durumları bu testler sayesinde tespit edilebilir.

AST ve ALT karaciğer hasarını saptamada en önemli iki test olarak kabul edilir, ancak ALT karaciğer için AST’den daha spesifiktir ve AST’den daha sıktır. Bazen AST doğrudan ALT ile karşılaştırılır ve AST / ALT oranı hesaplanır. Bu oran karaciğer hasarının farklı nedenlerini ayırt etmek ve karaciğer hasarını kalp ya da kas hasarına göre ayırmak için kullanılabilir.

AST düzeyleri genellikle alkali fosfataz (ALP) , toplam protein ve bilirubin gibi diğer testlerin sonuçları ile beraber karaciğer hastalığının hangi formunun mevcut olduğunu belirlemeye yardımcı olur.

ALT ve AST Normal Değer Aralıkları

Normal ALT, AST seviyeleri laboratuvarın renefans değerlerine göre biraz değişebilir.

  • ALT için normal değer aralığı: 7 – 56 birim
  • AST için normal değer aralığı: 10 – 40 birim

Bu değerlerdeki 2-3 kat artışlar hafif yükselmeler olarak kabul edilir. Bazı durumlarda 1000’ler aralığında şiddetli bir şekilde yükselebilir.

ALT, AST Yüksekliği

Karaciğerde bu enzimlerin artan seviyeleri genelde hasar veya yaralanmayı ifade eder. Bu seviyeler kısa süreli yükselebilir,  karaciğerde ani bir hasara neden olabilir veya uzun vadede devam eden karaciğer hasarını kritik seviyelere çıkartabilir.

Bu sürece ek olarak, aminotransferazların anormal yükselmesi önemlidir. Bazı durumlarda, yükseklik karaciğerin hafif yaralanması veya iltihabı ile doğru orantılıdır. Normal değerlerin 10 ila 20 katına kadar şiddetli bir şekilde yükselebilirler, bu da karaciğere zarar verir.

ALT ve AST’nin yükselmesinin yaygın nedenleri şunlardır:

  • Viral karaciğer enfeksiyonları
  • Alkol bağımlılığı
  • Siroz(Herhangi bir kronik nedenden dolayı)
  • Hemakromatoz(kandaki aşırı demir miktarı), şok
  • Kalp yetmezliği

Bu değerlerin yükselmesine daha az neden olan sebepler ise aşağıdaki gibi sıralanmıştır:

  • Birçok ilaç AST ve ALT’nin yükselmesine ve ciddi hasarlar vermesine neden olabilir. Örneğin (Tylenol karaciğer hasarı)
  • Bazı ağrı kesiciler,
  • Kolesterol düşürücü ilaçlar(Statinler, atorvastatin)
  • Bazı antibiyotikler(sulfonamidler, nitrofurantoin)
  • Bazı tüberküloz ilaçlar( izoniazid)
  • Bazı anti-mantar ilaçları( flukonazol)
  • Bazı psikiyatrik ilaçlar, örneğin trisiklik antidepresanlar
  • Toksinler ve otoimmün hastalıklar.

Hangi Durumlarda ALT, AST Testleri İstenir?

ALT, AST bazen bir kişinin rutin sağlık taramasında da istenebilir.  Ayrıca aşağıdaki şikayetler ile doktora gelen hastalar içinde istem yapılabilir.

  • Zayıflık, yorgunluk
  • İştah kaybı
  • Bulantı, kusma
  • Karın şişmesi ve / veya ağrı
  • Sarılık
  • Koyu renk idrar, açık renkli dışkı
  • Kaşıntı (pruritus)
  • Bacaklarda ve ayak bileğinde şişme

Ayrıca doktorunuz geçmişiniz ve yaşantınızla ilgili aşağıdaki bilgilerden birini edinirse yine istem yapabilir.

  • Hepatit virüslerine maruz kalmış olabilecek kişiler
  • Ağır içki içen kişiler
  • Ailelerinde karaciğer hastalığı öyküsü olan kişiler
  • Karaciğerine zarar verebilecek ilaçları alan kişiler
  • Aşırı kilolu veya diyabet olan kişiler

ALT ve AST Seviyelerini İzleme

Karaciğer testlerinin izlenmesi, anormallik derecesine, süresine ve sebebine bağlı olarak değişebilir. Örneğin, Karaciğer uzmanı, kronik hepatit B veya C enfeksiyonu olan bir kişinin ALT, AST hormonlarının yükselmesini engellemek için her 3-6 ayda bir gözlem yapmayı tercih edebilir.

Öte yandan, sağlıklı bir kişi fazla dozda Tylenol aldığı için hastaneye giderse çok yakından izlenmesi gerekir ve ALT seviyeleri eğilimlerini izlemek ve tedaviye rehberlik etmek için günde birkaç kez test yapılabilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here