Ana sayfa Hastalıklar Hemoglobin (HGB) Nedir? – Ne Demek? – Kanda Hemoglobin Normal Değeri Kaç...

Hemoglobin (HGB) Nedir? – Ne Demek? – Kanda Hemoglobin Normal Değeri Kaç Olmalı?

553
hemoglobin nedir
hemoglobin nedir

Hemoglobin (HGB) Nedir?

Hemoglobin (HGB), vücudumuzdaki dokulara akciğerden oksijen taşıyan protein molekülüdür. Kısacası hemoglobin nedir sorunuzun yanıtını, vücudumuzda oksijen taşıyan yük kamyonları olarak verebiliriz.

Bir hemoglobin hücresi görevine kemik iliğinde başlar. Akciğere vardığında ilk oksijen yükünü alır ve dağıtımına başlar. Oksijeni teslim ettikten sonra dokudan karbondioksit alır ve akciğere götür. Ardından bu döngüye devam eder.

Hemoglobin nedir sorusunu özetle şu şekilde tanımlarız;

  • Kandaki yük kamyonları,
  • Ana görevleri oksijen taşımaktır,
  • 4 protein molekülünden oluşur,
  • Ortası boş (oksijeni taşımak için) halka şeklindedir,
  • Demirden molekülünden oluşur.

Hemoglobin nedir ve kanda HGB nedir sorusunu yanıtladığımıza göre bir de HGB ne demektir bir de ona bakalım.

HGB Ne Demek? – Tıpta HGB Nedir?

Hemogram testlerinde gördüğümüz HGB’nin açılımı hemolobin’dir.

İsmi ilk olarak Dr. Hellmich’in araştırma notlarında (1817) rastlanmıştır ve bir bakterinin içindeki protein tabanlı hücreleri tanımlarken kullanılmıştır.

Adı ilk olarak hemoglobülin olarak konulmuştur. 1840 yılında ise daha basit olan ve günümüzde hala kullandığımız hemoglobin olarak değiştirilmiştir.

Tıpta HGB ise kan testlerinde görülen vücuttaki hemoglobin değeri sayısıdır.

HGB ne demek sorusuna verdiğimiz cevaptan sonra sırada hemoglobin yapısı var.

Hemoglobin Yapısı Nedir? – Hemoglobin Nedir?

Hemoglobin nedir sorunuza yukarıda vücudumuzda bulunan oksijen taşıyan hücreleri olduğunu söylemiştik. Kemik iliğinde ise hemoglobin sentezi yapılıyor.

Hemoglobin yapısı ise dört(4) protein molekülünün (globülin zincirinin) birleşiminden oluşur. Yetişkin bir bireyin hemoglobini iki(2) adet alfa globülin zinciri ve iki(2) adet beta globülin zinciri içerir.

Bebeklerde ve çocuklarda ise beta zincirleri bulunmaz. Bunun yerine iki(2) adet alfa ve iki(2) adet gamma zincirinden oluşur. Çocuklar büyüdükçe zaman içinde gamma zincirlerinin yerini beta zincirleri alır ve yetişkin bir bireyin hemoglobin yapısını oluşturur.

Her globülin zinciri demir içeriklikli porfirin temelli ‘hem’den oluşur. ‘Hem’ alaşımının içinde vücudumuzdaki oksijen ve karbondioksiti taşımakta hayati öneme sahip olan demir atomu bulunur.

Hemoglobin aynı zamanda kandaki kırmızı hücrelerin şekillenmesinde önemli bir role sahiptir. Doğal hallerinde kırmızı hücreler ortasında delik olan bir daireye benzer. Bundan dolayı tuhaf biçimli hemoglobin hücreleri kanın akışını bozabilir ya da oksijen taşınmasında sorun çıkartabilir.

Hemoglobin Yapısı:

  • 2 adet alfa zinciri
  • 2 adet beta zinciri

Çocuklarda:

  • 2 adet alfa zinciri
  • 2 adet gamma zinciri

Hemoglobin yapısını derinlemesine bir şekilde işlediğimize göre HGB nedir kan tahlili sorusunun yanıtına bir göz atalım.

Hemogram HGB Nedir? – HGB Testi Nedir?

Hemogram HGB, tam kan sayımı testlerinde görülen kanda hemoglobin sayısını gösteren değerdir. Kan testinden alınan sonuca göre doktorunuz sizden sadece hemoglobin normal sayısı gösteren HGB testi yaptırmanızı isteyebilir.

Bu testte sadece vücutta bulunan hemoglobin sayısına bakılır, yani diğer kan değerlerinin sayısını göremezsiniz. Bu testin sonuçları yaşadığınız bölgeye göre değişiklik gösterebilir. Nasıl diye soracaksanız hemen yanıtlayalım; vücuttaki hemoglobin bulunduğunuz yere göre değişiklik gösterir. Mesela Rize gibi yüksek rakımlı yerlerde yaşıyorsanız, vücudunuzda olması gerekenden daha fazla HGB bulunur. Çünkü yüksek rakımlı yerlerde oksijen yoğunluğu azdır bundan dolayı yeterli oksijen taşıyabilmek için daha çok hemoglobin gerekir.

Aşağıda verdiğimiz tablomuzda sağlıklı bir bireyin normal hemogram testi değerlerini bulabilirsiniz.

Normal Hemogram Değerleri Tablosu

Değer AdıDeğer Miktarı
WBC (Lökosit)4.300 - 10.800 cmm
RBC (Eritrosit)4.2 - 5.9 cmm
HGB (Hemoglobin)13.8 - 17.2 g/dL (Erkeklerde)
12.1 - 15.1 g/dL (Kadınlarıda)
HCT (Hematokrit)%45 - %52 (Erkeklerde)
%37 - %48 (Kadınlarda)
MCV (Kırmızı Kan Hücresi Hacmi)80 - 100 femtolitre
MCH (Hemoglobin Hacmi)27 - 32 piktogram
RDW11 - 15
Platelet150.000 - 400.000 cmm
MPV6 - 12 femtolitre

Hemogram HGB değerini açıkladığımıza göre sırada hemoglobin yüksekliği nedir sorusunun yanıtı geliyor.

HGB Yüksekliği Nedir?

HGB yüksekliği, vücudumuzda iç ya da dış sebeplerden dolayı olması gerekenden daha fazla hemoglobin bulunmasıdır. Tıpta bu duruma verilen isim polisitemi veradır. Bu durum vücudumuz için büyük bir önem teşkil etmektedir.

İlk olarak belirtmeliyiz ki eğer yüksek rakımlı yerlerde yaşıyorsanız bu durum için endişe etmenize gerek yoktur. Daha önceden de belirttiğimiz gibi yüksek rakımlı yerlerde hemoglobin yüksek çıkması doğaldır. Ancak bu tip bir yerde yaşamıyorsanız bu durum bir hastalık ya da hastalık göstergesi olabilir. Bundan dolayı en kısa sürede doktorunuza başvurmanızı tavsiye ederiz.

İlk olarak biraz polisitemi vera nedir ne değildir ele alalım. Bu hastalık kemik iliğinin olması gerekenden daha fazla kırmızı hücre oluşturduğunda ortaya çıkar. Tabi bu kırmızı RBC tipi hücrelerin arasına hemoglobin de girer. Bu hastalığın sonucu olarak fazlaca bulunan kırmızı kan hücreleri ise damarları tıkar ve pıhtılaşmaya başlar. Bundan dolayı kalp krizi riski artar.

HGB Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Daha önceden de belirttiğimiz gibi polisitemi vera kaynaklı olabilir. Ancak bunun dışında sebepleri de olabilir.

Aşağıda verdiğimiz listede hemoglobin neden yükselir sorusunun cevabını bulabilirsiniz.

HGB Nedir Neden Yükselir?

Listemizden de görebileceğiniz gibi bazı durumlar hastalık göstergesi olabilecekken bazıları ise günlük hayatımızın bir sonucudur.

Peki hemoglobin yüksekliğini engellemek için günlük hayatınızda değişiklik yapmalı mısınız? Araştırmalara göre genel bir cevap verilecek olursak evet. Sonuçta bu durum oldukça ağır sonuçlar doğurabilir. Mesela en basitinden yapabileceğiniz şeyler gün boyunca yeterince su tükettiğinizden emin olmak ve sigarayı bırakmaktır.

Kanda HGB yüksekliği nedir sorusunu yanıtladığımıza göre sırada daha çok anne adaylarını ilgilendiren bir başlığımız var; hamilelikte HGB yüksekliği nedir?

Gebelikte Hemoglobin Yüksekliği Nedir?

Gebelikte hemoglobin yüksekliği, anne adaylarında hamilelik sürecinde olması gerekenden daha fazla hemoglobin bulunmasıdır. Bu durum önemlidir, çünkü gebelik sürecinde yaşanan bazı ciddi hastalıkların göstergesi olabilir.

Peki nedir bu hastalık?

Eklampsi ya da halk arasında bilinen adıyla havale. Bu hastalıkta annenin kan basıncı artar ve hipertansiyon geçirir. Gebeliğin ilk dört ayında pek fazla etki göstermese de gebeliğin son evrelerinde annenin sağlığı için oldukça büyük bir tehlike taşır.

Peki anne neden havale geçirir?

Aşağıda verdiğimiz listemizde hamilelik sürecinde eklampsi geçirme olasılığını arttıran durum ve koşulları bulabilirsiniz:

Kimler Yakalanabilir?

  • İlk gebeliğini geçiren anneler
  • Anne hamilelik öncesi havale geçirdiyse
  • Anne 20 yaşından genç ise
  • Anne 40 yaşını aşkın ise
  • Anne aşırı kiloluysa
  • Anne ikizlere hamile kaldıysa
  • Aile geçmişinde havale geçirmiş biri varsa

bu koşulları taşıyan annelerin eklampsiye yakalanma ihtimali vardır. Yani sadece hemoglobin nedir ne değildir bilmek önemli değil, hamilelik sürecinde de bu duruma hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir.

Annelerde hemoglobin yüksekliği durumundan bahsettiğimize göre isterseniz bir de bebeklerde hemoglobin değeri neymiş buna geçelim.

Bebeklerde Hemoglobin Yüksekliği Nedir?

Bebeklerde hemoglobin yüksekliği, yeni doğmuş çocuklarda olması gerekenden daha fazla hemoglobin bulunmasıdır.

Bu durum çocuğunuzun sağlığı için fazla bir sorun teşkil etmez. Çünkü bebekler doğdukları andan itibaren yüksek hemoglobin seviyesine sahiptirler.

Bir bebek anne karnında 7 aylıkken kendi kan dolaşım sistemini oluşturur. Ancak bu süreçten doğuma kadar oluşturulan hemoglobin hücreleri normal yetişkin bir kişide bulunan HGB değildir. Bu süreçte bebeklerin salgıladıkları hemoglobine fetal hemoglobin adı verilir. Bu hücreler diğerlerinin aksine oksijeni taşırken vücuda daha yavaş taşırlar. Hamilelik sürecinde bu sorun olmasa bile doğumdan sonra bebek ilk başlarda nefes almada güçlük çekebilir. Ancak zaman içinde fetal hemoglobin hücreleri yok olup yerlerini normal hemoglobin hücreleri alır.

Bebeklerde hemoglobin yüksekliği konusunu açtığımıza göre sırada HGB düşüklüğü nedir var.

Hemoglobin Düşüklüğü Nedir?

Hemoglobin düşüklüğü, vücudumuzda iç ya da dış sebeplerden dolayı olması gerekenden daha az hemoglobin bulunmasıdır. Bu durum ani olarak hayati bir tehlike taşımazken günlük hayatımız için bazı sorunlar teşkil edebilir.

Hemoglobinleri yük kamyonlarına benzetmiştik. Kendileri oksijen taşıdıklarından dolayı vücudumuza enerji taşımaktan sorumlulardır. Bundan dolayı eğer talep edilen yükü taşıyabilecek kadar kamyon bulunmaz ise bu durumda vücudumuz bir güç açlığı durumuna girer. Bundan dolayı kolay yoruluruz, kolay acıkırız ve kolay susarız.

Aşağıda verdiğimiz listede HGB neden düşer sorusunun cevabını bulabilirsiniz.

Hemoglobin Düşüklüğü Nedenleri

Yukarıda bulunan listemizden de anlayabileceğiniz gibi bu durum genellikle hastalık temellidir. Ancak bazen doğumdan olduğu durumlar da vardır. Bu durumlara örnek verecek olursak anemi ya da diğer bir adıyla kansızlık rahatsızlığını gösterebiliriz. Bu durumun sonucunda kanda hemoglobin eksikliği durumu yaşanabilir.

Yine aşağıda verdiğimiz listemizde hemoglobin düşüklüğü belirtilerini bulabilirsiniz.

Hemoglobin Düşüklüğü Belirtileri

HGB nedir düşüklüğü sorusunu yanıtladığımıza göre sırada tekrardan anneleri ilgilendirecek bir bölüm bulunmakta; gebelikte HGB düşüklüğünü inceleyelim.

Hamilelikte HGB Düşüklüğü Nedir?

Hamilelikte HGB düşüklüğü, hamilelik sürecinde olması gerekenden daha az hemoglobin bulunması durumudur.

Hamilelikte bu durum normal kabul edilebilir, çünkü vücudunuz iki farklı can için kan ürettiğinden dolayı bazı durumlarda yeterli kan bulunamayabilir. Bundan dolayı hamilelik sürecinde çoğu anne geçici süre kansızlık yaşar.

Aşağıda verdiğimiz listede hamilelikte hemoglobin düşüklüğü belirtilerini bulabilirsiniz.

Gebelikte Hemoglobin Düşüklüğü Belirtileri

  • Güçsüz hissetme
  • Baş dönmesi
  • Nefessiz kalma
  • Göz kararması
  • Kolay yorulma

Listeden de anlaşılacağı üzere bu durumun belirtileri bazı küçük detaylar dışında neredeyse kansızlık ile aynıdır. Bu doğaldır, çünkü zaten bu durum kansızlık hastalığın bir alt dalı sayılabilecek bir durumdur. Yine de hamilelikten kaynaklanan kendine özgü durumlar vardır. Bunlara dikkat etmenizi öneririz.

Eğer belirtilerden muzdarip iseniz doktorunuza gidip kendiniz için özel bir diyet programı çıkartmasını isteyin. Eğer bunu yapmazsanız doğum esnasında kan kaybından hayatınızı kaybetme riskine girmiş olursunuz. Sağlık bu şakaya gelmez, bu yüzden umarız ki doktorunuzdan gelen doğru tavsiyelere uyup, bir süreliğine beslenmenize dikkat edersiniz.

Yine annelerimizin merak edeceği çok önemli bir konuya daha değinmek istiyoruz; bebeklerde hemoglobin düşüklüğü.

Bebeklerde Hemoglobin Düşüklüğü Nedir?

Bebeklerde hemoglobin düşüklüğü, doğum sonrasında yeni doğmuş bebeklerde olması gerekenden daha az hemoglobin bulunması durumudur. Bu duruma oldukça nadir rastlanır ve rastladığında genellikle kansızlık göstergesidir.

Makalemizde daha önce de bahsettiğimiz gibi bebeklerde bulunan kan değeri HGB normalde bulunması gerekenden farklıdır. Bundan dolayı bebeğin vücudu var olan hemoglobin hücrelerini yok etmeye ve yerlerine normal olan hemoglobin hücrelerini üretmeye başlar. Ancak bazı nadir durumlarda bebeğin kan üretme sayısı yok edilen hemoglobin değerleri ile aynı değildir ve bebekte kansızlık görülmeye başlanır.  Her ne kadar kötü bir durum olsa da bazı noktalardan iyi sayılabilir. Mesela kansızlık hastalığı daha başlangıç evrelerinde olduğundan dolayı doğru tedavi yöntemleri ve doğru diyet programı ile çocuk ergenlik yıllarına gelmeden tedavi edilebilir.

Bu durum bebeğin sağlığı için uzun vadede tehlike teşkil etmez, sadece yaşam tarzında yaşıtlarına göre biraz değişiklik yapmasıyla normal bir şekilde hayatına devam edebilir.

Son alt başlığımız olarak, belki de merak ettiğiniz bir konuyu seçtik, HGB kaç olmalı sorusunu yanıtladık.

HGB Nedir Kaç Olmalı? – Hemoglobin Nedir Değeri Kaç Olmalıdır?

Hemoglobin nedir sorusunun yanıtını detaylıca verip hemoglobin değerleri hakkında bu kadar konuştuktan sonra belki de vücudumuzda ne kadar bulunması gerektiğini merak edebileceğinizi düşündük.

Aşağıda yaş aralıklarına göre vücutta bulunması gereken HGB değeri kaç olmalı tabloyu inceleyerek görebilirsiniz.

Hemoglobin Normal Değerleri

Yaş AralığıDeğer
Yenidoğan17 - 22 gm/dL
1 Haftalık15 - 20 gm/dL
1-2 Aylık10 - 18 gm/dL
2-6 Aylık9.5 - 14 gm/dL
6 Aylık - 2 Yaş10.5 - 13.5 gm/dL
2 - 6 Yaş11.5 - 13.5 gm/dL
6 - 12 Yaş11.5 - 15.5 gm/dL
12 - 18 Yaş12 - 16 gm/dL
18 Yaşından Küçük12.1 - 15.1 gm/dL
12 - 18 Yaş13 - 16 gm/dL
Yetişkin Erkekler14 - 18 gm/dL
Yetişkin Kadınlar12 - 16 gm/dL
Orta Yaş Üstü Erkekler12.4 - 14.9 gm/dL
Orta Yaş Üstü Kadınlar11.7 - 13.8 gm/dL

Hamilelikte HGB Kaç Olmalı?

Ölçü BirimiHamile Olmayanİlk 3 Ay3-6 Ay Arası6-9 Ay Arası
g/dL12-15.811.6-13.99.7-14.89.5-15

Hemoglobin değer aralığı tablolarını da gösterdiğimize göre hemoglobin nedir makalemizin sonuna geldik. Aşağıda bulunan yorum kısmına görüşlerinizi ve sorularınızı paylaşabilirsiniz.

Sağlıcakla kalın.


Kaynak

Perinatology

MadeForMums

MedicineNet

EMedicineHealth

SteadyHealth

MayoClinic

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here