Ana sayfa Hastalıklar PLT (Trombosit) Nedir? – Ne Demek? – Yüksekliği, Düşüklüğü ve Normal Değerleri

PLT (Trombosit) Nedir? – Ne Demek? – Yüksekliği, Düşüklüğü ve Normal Değerleri

1032
PLT Nedir
PLT Nedir

PLT Nedir?

PLT (trombosit), vücudumuzda her hangi bir yara olduğunda pıhtılaşıp daha fazla kan kaybını önleyen kan hücrelerine verilen addır.

PLT nedir konusunda tanım yaptık, şimdi isterseniz PLT nedir, ne anlama gelirmiş gelin etraflıca işleyelim.

PLT Ne Demek? – Ne Anlama Gelir?

Kısacası, inşaat işçileri de diyebiliriz. Şimdi vücudumuzdaki damarları yol olarak farz edin. Damarlarımızda hasar olup kan sızdırmaya başlayınca bu yolda göçük olduğu anlamına gelir. Trombositlerde bu göçükleri tamir eden inşaat işçileridir.

Hemogram (tam kan sayımı) testlerinde gördüğümüz PLT’nin açılımı platelet’dir. Bu kısaltma hemogram testinde, kan içinde pıhtılaşmayla görevli olan trombosit hücrelerinden kaç adet bulunduğunu gösterir.

Bazen PLT yanında IPF görebilirsiniz. IPF’nin açılımı “Immature Platelet Fraction” yani gelişmemiş platelet sayısıdır. Normalde PLT (trombosit) kana olgunlaştığında girer. Ancak kemik iliğinde bir sorun  olduğunda kana olgunlaşmadan salınırlar. Eğer IPF sayısınız yüksek ise bu bir hastalık göstergesidir ve hemen doktora görünmeniz gerekir.

Ayrıca Kanal7’de Dr. Feridun Kunak‘ın trombositler hakkında verdiği değerli bilgileri de sizlerle paylaşmak istedik. Videoyu izleyerek bilgilerin görsel hallerine tanık olabilirsiniz.

PLT nedir ve ne anlama gelir konusunda bilgi sahibi olmaya çalıştık.

Şimdi kan tahlilinde PLT nedir ya da ne anlama geliyormuş bir göz atalım.

Kan Tahlilinde PLT Nedir? – Kanda PLT Nedir?

Eğer kan tahlilinde PLT gördüyseniz ve bu PLT ne anlama gelir diye merak ediyorsanız tam da yerine geldiniz. Çünkü bu sorunun cevabını hemen aşağıda bulabilirsiniz.

Kan tahlilinde görülen PLT ile kanda görülen PLT (trombosit) birbirlerinden farklıdır. Her ikisi de aynı şeyden bahsediyor olmasına rağmen kan tahlilinde PLT, vücudumuzda bulunan trombositlerin tam sayısını gösterir. Ancak kanda PLT (trombosit) olarak belirtiliyorsa bu sayı yerine direk hücrenin kendisinden bahsedilirken kullanılır.

PLT, hemogram (tam kan sayımı) testinde görülen değerlerden biri olup kanımızda bulunan trombosit sayısını gösterir. Diğer hücrelerin aksine PLT sadece bir tip trombosit  bulunduğundan dolayı RBC ve WBC gibi alt değerlere ayrılmaz. Eğer vücudunuzda olması gerekenden fazla gelişmemiş trombosit hücresi bulunuyorsa doktorunuz PLT değerinizi değerlendirirken IPF değerinizi de dikkate alacaktır.

PLT, kanımızda bulunan platelet hücrelerini temsil eden bir kısaltmadır. Daha önce de söylediğimiz gibi kendilerini vücudun inşaat işçileri olarak da düşünebilirsiniz. Ana görevleri damarda kan kaybına sebep olan açıklıkları pıhtılaşarak kapatmaktır.

Eğer vücudumuzda hiç trombosit bulunmasaydı basit bir kağıt kesiği kanaması bile durdurulamazdı ve kan kaybından ölme tehlikesi olabilirdi. Tıpta kanın pıhtılaşmamasına verilen ad hemofilidir.

Trombositler kemik iliğinde üretilir, oradan kan dolaşımına katılarak görevlerine başlarlar.

Kan tahlilinde PLT nedir konusuna yeterince değindik. Şimdi biraz da değerlerine inelim.

PLT Değeri Kaç Olmalı? – Normal Değeri

PLT (trombosit) hakkında az biraz fikir oluştuğuna göre eminim aklınızda artık şu soru yerleşmiştir: “Peki bu trombosit değerlerinin kaç olması lazım?” Yerleşmediyse bile şu anda artık merak ediyorsunuzdur. Biz de sizi çok bekletmeyelim ve sorunun yanıtını hemen verelim.

PLT Normal Değerleri Tablosu

Yaş AralığıErkeklerdeki Normal Değer AralığıBayanlardaki Normal Değer Aralığı
<5340 x 10^9/L330 x 10^9/L
5-9310 x 10^9/L310 x 10^9/L
10-14282 x 10^9/L282 x 10^9/L
15-17248 x 10^9/L270 x 10^9/L
18-34240 x 10^9/L262 x 10^9/L
35-49242 x 10^9/L270 x 10^9/L
50-64230 x 10^9/L258 x 10^9/L
65-74220 x 10^9/L244 x 10^9/L
>75218 x 10^9/L240 x 10^9/L

Yukarıda PLT (trombosit) değerlerinin yaşa ve cinsiyete göre ayrılmış olduğu bir grafik bulabilirsiniz. Eğer ne kadarının düşük ne kadarının yüksek olduğuna gelecek olursak aşağıda verdiğimiz grafikte yaşa ve cinsiyete göre üst değer ve alt değer sınırlarını görebilirsiniz. Eğer bu sınırdan fazla ve ya az ise doktora görünmeniz gerekmektedir. Çünkü bu bir hastalık göstergesi olabilir. Eğer o değer aralıklarının içindeyse hiç bir sorun bulunmamaktadır.

PLT Üst ve Alt Değer Aralıkları (Cinsiyete Göre) Tablosu 

Cinsiyet / YaşPLT Üst ve Alt Değer Aralıkları
Tüm Kişiler <15 Yaş 176-452 10^9/L
Bayan 15-64 Yaş156-405 10^9/L
Erkek 15-64 Yaş141-362 10^9/L
Bayan >64 Yaş 140-379 10^9/L
Erkek >64 Yaş122-350 10^9/L

PLT Yüksekliği Nedir? – Neden Yükselir?

PLT (Trombosit) yüksekliğinin birden fazla sebebi bulunur. Mesela yakınlarda bir kaza geçirmişsinizdir ve vücudunuz yara bere halindedir. Böyle bir durumda vücudunuz kendini tamir etmek için PLT değerini yükseltmiş olabilir. Tıp dilinde bu duruma trombositoz adı verilir. Biz yine de sizin için yüksek trombosit belirtilerini ve sebeplerini aşağıda sıraladık. Sizde de trombosit yüksekliği varsa aşağıda nedenini bulabilirsiniz.

PLT Neden Yükselir?

PLT (Trombosit) yükseliği belirtileri:

  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Göğüs ağrısı
  • Halsizlik
  • Göz kararması
  • Elde ve ayakta uyuşma ya da karıncalanma
  • Bayılma

Trombosit yüksekliğinden de bahsettiğimize göre isterseniz bir de bu aralar çok gündemde olan bir konudan bahsedelim. PLT (Trombosit) yüksekliği kanser midir?

PLT Yüksekliği Kanser Midir?

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu konu şu sıralar tıp dünyasında çok bahsedilen bir konu. Sorunun cevabına gelecek olursak da cevap hem evet hem hayır. Bu cevap herhalde aklınızda bir kaç soru işareti oluşturmuştur. Yani nasıl hem kanser olsun hem de aynı anda kanser olmasın?

Bu konuyu PLT yüksekliği veya düşüklüğü kanser midir? makalemizde daha detaylı olarak işledik isterseniz o makalemize de göz atabilirsiniz.

Yapılan son araştırmalara göre basit bir hemogram (tam kan sayımı) testi ile kanseri artık önceden tespit etmek mümkündür. Araştırmanın sonuçlarına göre, bireyde PLT yüksekliği meme kanserinde göğüste topak bulunması kadar güvenilir bir erken tespit metodudur.

Tıpta bu teori uzun zamandır bulunmaktaydı ancak yakın zamana kadar doğruluğunu kanıtlayacak her hangi bir kanıt bulunmamaktadır. 2017 yılının mart ayında yapılan bir deneyle ise doğruluğu tartışmaya bırakılmayacak şekilde kanıtlandı.

Bu araştırmanın sonuçlarına göre, bir bireyde ne kadar uzun süredir PLT yüksekliği yani diğer bir adıyla trombositoz bulunuyorsa kanser olma riski o kadar artıyor.

Yine aynı araştırmanın sonuçlarına göre PLT (Trombosit) yüksekliğinden kaynaklı kanser olma oranı erkeklerde, kadınlardan daha fazla. Yani bir erkekseniz ve trombosit değerleriniz normalden fazla ise hemen doktora görünüp gerekli kanser testlerini en kısa zamanda yaptırmanızı şiddetle öneririz.

PLT Düşüklüğü Nedir? – Neden Kaynaklanır?

Vücudumuzda PLT düşüklüğü, hamilelik hariç hiç bir doğal sebepten dolayı yaşanmaz. Eğer normal değerlerden düşük ise bu bir hastalık göstergesidir ve bu konuda doktorunuza başvurmanız gerekebilir.

PLT Düşüklüğü Neden Kaynaklanır?

  • Lösemi
  • Anemi
  • Hepatit C
  • HIV/AIDS
  • Alkol kullanımı
  • Hamilelik
  • Bakteriler

PLT düşüklüğü önemli bir durumdur ve yukarıda bir çok belirtmediğimiz hastalığın da göstergesi olabilir. İhmal edilmemesi gereklidir.

PLT düşüklüğü belirtileri:

  • Dokuda kolay morarma (göverme),
  • Kollarda ya da bacaklarda sıkça küçük iğne deliği büyüklüğünde sebepsiz kanama yaşanması,
  • Her hangi bir kesiğin normalden daha üzün sürede kapanması, pıhtılaşması,
  • Sık sık burun ya da diş eti kanaması,
  • İdrarda kan görülmesi,
  • Yorgunluk,
  • Bayanlarda normalden uzun adet görülmesi

gibi sıralayabiliriz.

Hamilelikte PLT Düşüklüğü Ne Anlama  Gelir?

Hamilelikte PLT düşüklüğü görülmesi oldukça doğaldır. Sonuçta vücudumuz iki farklı beden için kan dolaşımı sağlar bazen de bunun için yeterince kan üretemeyebilir.

Tıpta trombosit düşüklüğüne “Trombositopeni” adı verilir. Hamilelerde de bu durum sıklıkla  görülür. Doktorlar henüz tam olarak bunun sebebini belirleyememiş olsa da bu durum için yaygın iki teori bulunmaktadır. Bunlar:

  • Vücut, hamilelikte normalden daha fazla plasma üretir. Bundan dolayı aynı miktarda kalan trombosit miktarı kan içinde çözünür ve normalden daha az kalır.
  • Vücut trombositleri kullanılmadığında kendiliğinden yok olur. Hamilelikte ise bu süreç normalden daha hızlıdır. Bu durumda vücutta normalden daha az PLT bulunur ancak normalde bir bireyde bulunanlardan daha genç ve güçlüdürler.

Not: Bu durumu daha detaylı bir şekilde hamilelikte PLT düşüklüğü ne anlama gelir? makalemizde işledik isterseniz oraya da bir göz atabilirsiniz.

Şimdi trombosit düşüklüğünün hamilelikte neden kaynaklandığı hakkında da biraz fikir edindiğinize göre, isterseniz bu durum bebek için bir tehlike taşır mı? Buna da bir göz atalım.

Bu durum elbette ki bebek için tehlike taşımaktadır ve en kısa sürede doktor gözetiminde tedaviye başlanması gerekmektedir. Eğer hamileliğin 12. haftasına kadar teşhis edilirse tedavi bebek için fazla bir tehlike göstermezken, 12. haftadan sonra yapılırsa ilaçlarda bulunan kimyasallar bebeğin sağlığı için tehlike gösterebilir.


Kaynak

LabTestOnline

HopkinsMedicine

HealthLine

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here