Ana sayfa Hastalıklar PLT (Trombosit) Yüksekliği Nedir? – Nasıl Düşürülür? – Belirtileri ve Tedavisi

PLT (Trombosit) Yüksekliği Nedir? – Nasıl Düşürülür? – Belirtileri ve Tedavisi

2372
PLT Yüksekliği
PLT Yüksekliği

PLT Yüksekliği Nedir?

PLT yüksekliği! Vücutta iç ya da dış etkenlerden dolayı olması gerekenden fazla trombosit bulunmasıdır.

Trombosit yüksekliği genellikle vücudumuz için fazla bir tehlike oluşturmaz.

Peki PLT yüksekliği ya da düşüklüğü kanser midir? makalemizde de bahsettiğimiz gibi bir kanser göstergesidir. Aynı zamanda kanserin yanı sıra bir çok yan etkisi bulunur.

Bir benzetmeyle anlatacak olursak vücudumuzdaki damarları bir otoyola benzetebiliriz. Trombositleri ise bu otoyolu tamir eden inşaat işçilerine.

Normal değerlerdeyken vücudumuz için hiç bir sorun teşkil etmezler. Normalden biraz daha fazla olduklarında da bir sorun çıkmaz. İşler trombositlerin olması gereken üst sınırı geçtiğinde karışıyor. Yine inşaat işçileri benzetmesinden devam edecek olursak yeterli işçi sayısı varken her şey yolunda demektir. İşçi sayısı gerektiğinden daha fazla ise işler daha rahat gider. Ancak üst sınırı geçtiğinde işçiler arasında gereğinden fazla anlaşmazlık olabilir ve yapacakları işleri karıştırmaya ve ‘diğer işçilerin’ işlerini zorlaştırmaya başlarlar.

Son kısımda bahsettiğimiz diğer işçiler, RBC ve WBC kan hücreleri oluyor. Kanda PLT yüksekliği fazla bir tehlike teşkil etmez ama bir çok yan etkisi bulunur. Tıpta bu duruma “trombositoz” denir.

PLT hakkında temel bilgiler edinmek için PLT nedir? makalemize göz atabilirsiniz.

Bu makalemizde kanda plt yüksekliği nedir – ne anlama gelir?, PLT neden yükselir?, PLT belirtileri nelerdir? ve PLT yüksekliği kanser midir? gibi bir çok soruya ve daha fazlasına yanıt verdik. Sizi bekletmeyelim, hemen konuya geçelim.

Kanda PLT Yüksekliği Nedir – Ne Anlama Gelir?

Hemogram (tam kan sayımı) testlerinde gördüğümüz PLT‘nin açılımı ‘Platelet Count‘dur. Bu kısaltma hemogram testinde, kan içinde pıhtılaşmayla görevli olan trombosit hücrelerinden kaç adet bulunduğunu gösterir. Bazen PLT yanında IPF görebilirsiniz. IPF’nin açılımı “Immature Platelet Fraction” yani gelişmemiş platelet sayısıdır. Normalde PLT (trombosit) kana olgunlaştığında girer. Ancak kemik iliğinde bir sorun  olduğunda kana olgunlaşmadan salınırlar.

Eğer IPF sayısınız yüksek ise bu bir hastalık göstergesidir ve hemen doktora görünmeniz gerekir. Trombositlerin ne olduğuna değindiğimize göre PLT yüksekliği ne anlama gelir bir de ona bakalım.

PLT yüksekliği vücudumuzun yakın zamanda gerilmiş kazaya verdiği doğal bir tepki olabilir. Ancak bunun yanı sıra bir çok hastalığında göstergesi olduğu da doğrudur. Biz de bundan dolayı aşağıda sizin için bu hastalıkları sıraladık ve kısa özetlerini geçtik.

İsterseniz hiç vakit kaybetmeden bu hastalıklar nelermiş bir görelim.

PLT Yüksekliği Hangi Hastalığın Belirtisidir?

  • Romatoid Artrit: Romatoid artrit, romatizma tipi  bir hastalıktır. Romatizmanın aksine eklemlerinizden çok daha fazlasını etkiler. Bunlara kalbiniz, cildiniz ve akciğerleriniz örnek olarak verilebilir.
  • Kanser: Daha önceden de dediğimiz gibi trombosit yüksekliği kanser belirtisi olabilir. Eğer bu hastalıktan muzdarip iseniz doktorunuzdan kanser testi istemenizi öneririz.
  • Demir eksikliği anemisi: Bu hastalık bir anemi türüdür ve çok sık görülmektedir. Vücudumuzda yeteri kadar demir bulunmadığından dolayı yaşanan kansızlıktır. Vücuda demir takviyesi yapılarak kolayca tedavi edilebilir.
  • Myeloproliferatif Bozukluklar: Bu hastalık bütün kan hücresi hastalıklarını içine alan bir hastalık grubudur. RBC, WBC, PLT gibi kan hücrelerinde görülen bozuklukların hepsi bu gruba girer.
  • Hemolitik Anemi: Bu hastalık, kemik iliğinin ürettiği kırmızı kan hücrelerinin sayısı ölen hücrelerin sayısına denk olamama durumunda ortaya çıkar. Tedavi edilmez ise ölümcüldür.

Yukarıda sıralamış olduğumuz hastalıklar PLT yüksekliği ile beraber görülen en sık hastalıklardır. Hastalıklara da az biraz değindiğimize göre isterseniz bir de PLT neden yükselir konusuna değinelim.

PLT Neden Yükselir?

Bu soru makaleyi okurken aklınızdan geçmiştir. Sonuçta eğer önlenebilecekse herkes elbette ki bu hastalığı önlemek ister. Durum böyle olunca lafı fazla uzatmadan bu konu hakkında Prof. Dr. İbrahim Adnan Saraçoğlu‘nun trombosit yüksekliği hakkında söylediklerini izleyip ardından PLT yüksekliği sebepleri listesine geçelim.

Aşağıda trombosit yüksekliğine sebep olan durumların bir listesini bulabilirsiniz.

PLT Yüksekliği Sebepleri

  • Kan kaybı
  • Alerji
  • Kanser
  • Aşırı egzersiz
  • Kalp krizi
  • Enfeksiyon
  • Tüberküloz
  • Demir eksikliği
  • Vitamin eksikliği
  • Yanık
  • Bazı ilaçlar (örn: Tretinoin, Heparin sodyum)
  • Sigara içmek
  • Böbrek yetmezliği

Yukarıdaki listemizden de görebileceğiniz bazı sebepler önceden engellenemeyecek sebepler iken bazıları da hayatımızda çok küçük ve basit değişiklikler gerektirir. Bu küçük değişiklikler trombosit yüksekliğinin ve bu sayede de kanserin önüne geçmemizi sağlar. Mesela yemeklerimizde günlük vitamin ve demir ihtiyacımızı karşılayacağımız bir şekilde menü hazırlayabiliriz ya da sigara içmeyi bırakabiliriz. Aslında sonuncuyu söylemeye bile gerek yoktu, sonuçta sigaranın ölümcül olduğunu bu devirde bilmeyen kalmamıştır.

PLT Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?

PLT yüksekliğinin nedenlerinden bahsettiğimize göre sırada elbette ki belirtileri var. Sonuçta bu belirtilerin ne olduğunu bilmezsek doktora gitme ihtiyacı hissetmeyiz ve eğer kanser isek önceden teşhis edilme oranı düşer. Ancak şöyle de bir durum bulunmakta ki PLT yüksekliği belirtileri de oldukça yaygın belirtilerdir. Yani bu belirtiler başka herhangi bir hastalık olabilecek kadar yaygındır.

Anlamanın en iyi yolu bu belirtilerden en az üçünü sıklıkla yaşıyorsanız bir hemogram testi yaptırmanız. Bu test sayesinde hem genel sağlık durumunuzu öğrenirsiniz hem de bu belirtiler ciddi bir hastalığın göstergesi ise önceden teşhis ve tedavisine başlarsınız. Sonuçta bütün hastalıklar ne kadar erken teşhis edilirlerse o kadar kolay tedavi edildikleri bir gerçektir.

PLT Yüksekliği Belirtileri

  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Göğüs ağrısı
  • Halsizlik
  • Göz kararması
  • Elde ve ayakta uyuşma ya da karıncalanma
  • Bayılma

PLT Yüksekliği Kanser Midir?

Bu konu şu sıralar tıp dünyasında çok bahsedilen bir konu. Sorunun cevabına gelecek olursak da cevap hem evet hem hayır. Bu cevap herhalde aklınızda bir kaç soru işareti oluşturmuştur. Yani nasıl hem kanser olsun hem de aynı anda kanser olmasın.

Bu konuyu PLT yüksekliği veya düşüklüğü kanser midir? makalemizde daha detaylı olarak işledik isterseniz o makalemize de göz atabilirsiniz.

Yapılan son araştırmalara göre basit bir tam kan sayımı testi ile kanseri artık önceden tespit etmek mümkündür. Araştırmanın sonuçlarına göre bireyde PLT yüksekliği meme kanserinde göğüste topak bulunması kadar güvenilir bir erken tespit yöntemidir.

Tıpta bu teori uzun zamandır bulunmaktaydı ancak yakın zamana kadar doğruluğunu kanıtlayacak her hangi bir kanıt bulunmamaktaydı. 2017 yılında yapılan bir deneyde, doğruluğu tartışmaya bırakılmayacak şekilde kanıtlandı.

Bu araştırmanın sonuçlarına göre bir bireyde ne kadar üzün süredir PLT yüksekliği yani diğer bir adıyla trombositoz bulunuyorsa kanser olma riski o kadar artıyor.

Yine aynı araştırmanın sonuçlarına göre PLT yüksekliğinden kaynaklı kanser olma oranı erkeklerde, kadınlardan daha fazla. Yani bir erkekseniz ve trombosit değerleriniz normalden fazla ise hemen doktora görünüp gerekli kanser testlerini en kısa zamanda olmanızı şiddetle öneririz.

Uzun lafı kısası trombosit yüksekliği kanser değildir ama kanser belirtisidir.

PLT Normal Değerleri – PLT Değeri Kaç Olmalı

PLT yüksekliği hakkına az biraz fikir oluşturduğumuza göre eminim aklınızda artık şu soru yerleşmiştir. Peki bu PLT değerleri kaç olmalı? Biz de sizi çok bekletmeyelim ve sorunun yanıtını hemen verelim.

PLT Normal Değerleri Tablosu

Yaş AralığıErkeklerdeki Normal Değer AralığıBayanlardaki Normal Değer Aralığı
<5340 x 10^9/L330 x 10^9/L
5-9310 x 10^9/L310 x 10^9/L
10-14282 x 10^9/L282 x 10^9/L
15-17248 x 10^9/L270 x 10^9/L
18-34240 x 10^9/L262 x 10^9/L
35-49242 x 10^9/L270 x 10^9/L
50-64230 x 10^9/L258 x 10^9/L
65-74220 x 10^9/L244 x 10^9/L
>75218 x 10^9/L240 x 10^9/L

Yukarıda PLT değerlerinin yaşa ve cinsiyete göre ayrılmış olduğu bir grafiği görebilirsiniz. Eğer ne kadarının düşük ne kadarının yüksek olduğuna gelecek olursak aşağıda verdiğimiz grafikte yaşa ve cinsiyete göre üst değer ve alt değer sınırlarını görebilirsiniz. Eğer bu sınırdan fazla ve ya az ise doktora görünmeniz gerekmektedir. Çünkü bu bir hastalık göstergesi olabilir. Eğer o değer aralıklarının içindeyse hiç bir sorun bulunmamaktadır.

PLT Üst ve Alt Değer Aralıkları Tablosu (Cinsiyete Göre)

Cinsiyet / YaşPLT Üst ve Alt Değer Aralıkları
Tüm Kişiler <15 Yaş 176-452 10^9/L
Bayan 15-64 Yaş156-405 10^9/L
Erkek 15-64 Yaş141-362 10^9/L
Bayan >64 Yaş 140-379 10^9/L
Erkek >64 Yaş122-350 10^9/L

PLT Yüksekliği Tedavisi

PLT yüksekliği tedavisi sebebine göre değişiklik göstermektedir. Eğer sigara gibi bir sebepten ise ilaç verilmez ve sigarayı bırakmanız önerilir. Eğer bir enfeksiyondan kaynaklı ise ona göre ilaç verilir.

Trombosit sayımı doğal yöntemlerle nasıl düşürürüm diyorsanız, aşağıda sizin için onlardan da bahsettik. Kısacası önleyici bir işlem olarak da düşünebiliriz.

Demir Minerali: Bazı besinler içinde demir minerali bulundururlar. Vücudumuzun dayanıklı ve sağlıklı olması çok büyük önem taşırlar. Buna ek olarak, kan yapımında da büyük bir rol oynarlar.

Bol demir içeren yiyecekler arasında harnup pekmezi ve üzüm pekmezi bulunur.

B12 Vitamini: Diğer faydalarının yanında vücudun kan yapmasında da fayda sağlıyor.

Peki B12 vitamini hangi yiyeceklerde bulunur diye düşünüyorsanız; yumurta ve et gibi yiyeceklerde fazlasıyla bulunur.

Not: B12 hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız bu konu hakkında yazdığımız B12’nin Önemi makalemizi incelemenizi tavsiye ediyoruz.

C Vitamini: Son olarak herkesin bildiği üzere, neredeyse her derde deva olan C vitamini. Böyle faydalı bir vitamin elbette trombosit seviyelerinin de vücudunuzda sağlıklı oranlarda kalmasına yardımcı oluyor.

Limonu, mandalinayı, portakalı, karnabaharı ve dolmalık biberleri bol bol tüketmeniz de bizden size bir tavsiye olsun.

Sağlıklı günler dileriz.


Kaynak

Thrombocyte

HealthLine

CleveLandClinic

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here