Ana sayfa Hastalıklar WBC (Lökosit) Nedir? – Ne Demek? – Kan Tahlilinde Değeri Kaç Olmalı?

WBC (Lökosit) Nedir? – Ne Demek? – Kan Tahlilinde Değeri Kaç Olmalı?

2239
WBC Nedir
WBC Nedir

WBC Nedir?

WBC, vücudumuzda enfeksiyonlara, bakterilere, virüslere karşı savaşan akyuvar hücrelerine verilen addır. Kısacası kanımızda devriye gezen polislerdir. WBC’nin açılımı white blood cell, yani beyaz kan hücresidir. Şimdi WBC nedir gelin etraflıca inceleyelim.

WBC Ne Demek? – Ne Anlama Gelir?

Hemogram(tam kan sayımı) testlerinde gördüğümüz WBC’nin açılımı white blood cell count yani beyaz kan hücre sayısıdır. Eğer her ikisinin kısaltmasının neden WBC olduğunu merak ediyorsanız cevabı oldukça basit. Kısaca ‘C’ harfini iki defa tekrar etmeyi mantıksız görülüp, bundan dolayı iki terim için de WBC’yi kullanılmıştır. Bu makalemizde WBC’yi hangi anlamda kullandığımızı karıştırmamak için de lökosit‘lerden bahsederken WBC(Lökosit), hemogram testinde görülen değerden bahsederken ise sadece WBC kullandık.

Hemogram WBC Nedir? – WBC Nedir?

WBC nedir diye merak ediyorsanız, testinizde görmüşseniz bunu açığa kavuşturalım. 

WBC, hemogram testinde görülen değerlerden biri olup kanımızda bulunan lökositlerin sayısını gösterir. Vücudumuzda birden fazla lökosit tipi bulunduğundan dolayı genellikle hangi tipten yüzde kaç oranda bulunduğunu ve toplam WBC sayısının kanda bulunan hücrelerin yüzde kaçını oluşturduğunu gösterir. Bazen ikisini beraber değil, sadece birini de gösterebilir. Bu durum testin ne için istenildiğine göre değişir.

WBC, kanımızda bulunan akyuvar hücrelerini temsil eden bir kısaltmadır. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi vücudumuzun polisleridir ve bağışıklık sistemimiz için inanılmaz bir öneme sahiptir. Eğer vücudumuzda lökositler olmasaydı normal bir grip hastalığı bile bizim için ölümcül hale gelebilirdi. Bunun en büyük örneği HIV(AIDS) hastalığıdır. Lökositler kemik iliğinde üretilir ve oradan kan sistemine katılarak vüdumuzdaki devriyelerine başlarlar. Vücudumuzda 5 farklı lökosit tipi bulunur. Bunlar:

  • Nötrofil (NEU)
  • Lenfosit (LYM)
  • Eozinofil (EOS)
  • Monosit (MON)
  • Bazofil (BASO)

‘lerdir.

Önemli: Vücudunuzda normalden fazla ya da az sayıda lökosit bulunması bir hastalığın göstergesi olabilir. Bir WBC testi yardımıyla da bu hastalıkların ne olduğu kolayca tespit edilebilir.

WBC nedir konusuna değindik, sırada WBC değerleri nedir?, kaç olmalıdır? konusunu inceleyeceğiz.

WBC Kaç Olursa Tehlikeli – Değerleri Nedir? – Kaç Olmalı?

Normal bir insanda bulunan ortalama WBC değeri genellikle kanın mikrolitresi (mcL) başına 3,500 ila 10,500 arasındadır.

Bakalım WBC kaç olursa tehlikeli, hangi değerler arası normaldir?

Aşağıdaki tabloda yaşlara göre normal bir insanda mcL başına vücutta bulunması gereken ortalama WBC değeri oranlarını görebilirsiniz.

YaşKanda mcL başına düşen WBC değeri
Doğumdan hemen sonra9.000 - 30.000
1 - 7 günlük9.400 - 34.00
8 - 14 günlük5.000 - 21.000
15 günlük - 1 aylık5.000 - 20.000
2 - 5 aylık5.000 - 15.000
6 aylık- 1 yaş6.000 - 11.000
2 yaş5.000 - 12.000
3 - 5 yaş4.000 - 12.000
6 - 11 yaş3.400 - 10.000
12 - 15 yaş3.500 - 9.000
Yetişkinler3.500 - 10.500

Lakin normal kabul edilen değerler, gittiğiniz hastaneye göre değişkenlik gösterebilir. Bunun sebebi, gittiğiniz hastanenin hangi ölçüm sistemini kullandığıdır. Bazı hastaneler kübik milimetre kullanırken bazı hastaneler testleri mikrolitre halinde göstermektedir. Bizim bu makaleyi yayınladığımız sırada en çok kullanılan sistem mikrolitreydi. Ancak siz yine de testte mcL yazıp yazmadığına dikkat etmekte iyi edersiniz.

Daha önceden de söylediğimiz gibi lökositler 5 farklı tipe ayrılır. Bazı hemogram testlerinde vücudunuzda bulunan lökositlerin yüzde kaçının hangi tipten oluştuğunu gösteren değerleri de içerir. Eğer bunların normal değerlerini merak ediyorsanız size bu değerleri gösteren bir tabloyu da gösterelim.

Nötrofil%45 - 75
Lenfosit%20 - 40
Eosinofil%7'den daha az
Monosit%1 - 10
Bazofil%3'ten daha az

WBC Testi Nasıl Yapılır?

Bu test genellikle hemogram testinin içinde bulunur. Ancak bazı özel durumlarda doktorunuz tüm kan değerlerinizi değil de sadece WBC değerlerinizi görmek isteyebilir. Bunun için özel WBC testi yapılır. Bu testin yapılması diğer kan testlerine de benzer. Öncelikle gittiğiniz hastanede sizden bir tüp kan alınır. Bu kan bazen kolunuzdaki bir damardan ya da elinizin üzerindeki damarların birinden alınabilir. Yani eğer elinizden kan almaya çalışırlarsa korkmanıza gerek yok, bu normaldir. Kolunuzdaki damardan kan almamalarının sebebi, o bölge ya enfeksiyonlu olabilir ya da kanın alınacağı derinin altında kanama olmasıdır.

Halk arasında derinin altında bulunan kanamalara kısaca ‘morluk’ denir. Kolunuzda morluk varken ordan kan almak tehlikeli olacağından kanı elinizin arkasından alırlar. Tabi kan alınmadan önce ve sonrasında kolunuz alkollu pamuk ile dezenfekte edilir. Eğer dezenfekte etmeden kan alırlarsa ya da kan aldıktan sonra dezenfekte etmezlerse kolunuz mikrop kapabilir ve sonucunda kangren olabilirsiniz. Bundan dolayı, eğer hemşire bunu unutursa hatırlatmayı ihmal etmeyin, yoksa bu durum kolunuza mal olabilir. Vücudunuzdan kan alınması oldukça kolay bir prosedürdür ve yukarıda anlattıklarımıza dikkat ettiğiniz sürece hiç bir sorun çıkmayacaktır.

WBC Testi İçin Hazırlık Yapılır mı?

Hemogram testinde de olduğu gibi WBC testi için özel bir hazırlık yapmanıza gerek bulunmamaktadır. Sadece doktorunuzdan bir randevu alıyorsunuz ve gidip kanınızı veriyorsunuz. İşin özü sadece bundan ibaret. Yine de kan verilmeden önce dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Bunlardan ilki, eğer ilaç kullanıyorsanız bu ilaçları doktoronuza testten önce belirtmeniz gerektiğidir.

Kanda lökosit değeri bazı ilaçlar sayesinde artar ya da azalır. Kanda lökosit değerini artıran veya azaltan ilaçların listesi şu şekildedir:

  • Kortikosteroidler
  • Kinidin
  • Heparin
  • Klozapin
  • Antibiyotik
  • Antihistaminikler
  • Diüretikler
  • Antikonvulzanlar
  • Sülfonamidler
  • Herhangi bir kemoterapi ilacı

Son olarak ise WBC testine aç gitmeniz gerekmez. Ancak başka testler için kan vermeniz gerekebileceğinden, kan vermeden önceki sabah hiçbir şey yememenizi öneriyoruz.

Anormal WBC Sayısının Belirtileri Nelerdir?

Düşük lökosit sayılarının belirtileri vücudun her hangi bir yerinde görünen ağrılar, yüksek ateş, ani üşüme ve sık sık baş ağrıları olarak sınıflandırılabilir. Ancak yüksek lökosit seviyeleri için verebileceğimiz genel belirtiler bulunmamaktadır. Yalnız bu, vücudunuzda gereğinden fazla akyuvar bulunduğunda hiç bir belirti görülmediği anlamına gelmez. Yüksek lökosit sayısında görülen semptomlar genellikle yakalandığınız hastalığa göre değişir. Bundan dolayı size hepsinde ortak görülen bir belirti söyleyemeyiz.

Düşük lökosit belirtilerini şöyle sıralayabiliriz;

  • Ağrı
  • Yüksek Ateş
  • Ani Üşüme
  • Baş ağrısı

WBC Yüksekliği Nedir? – WBC Nedir Neden Yükselir?

WBC yüksekliği, genellikle vücudunuzda mikrop ya da herhangi bir hastalığa karşı savaşırken gözlemlenir. Ancak çok fazla bir artış gerçekleşirse, bu durum bir hastalığa dönüşür. Aşırı sayıda olan akyuvar hücreleri vücudumuza saldırmaya başlar ve vücut kendi kendini yok eder. Tıp dilinde bu tip hastalıklara lökositoz adı verilir. WBC yüksekliği makalemizden daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Yüksek lökosit değerleri aşağıdaki sebeplerden kaynaklanabilir:

WBC Sayımı Arttıracak Herhangi Bir Yiyecek Var mı?

Bu sorunun cevabı ne yazık ki hayır. Şimdiye kadar sayısız yiyecekle yapılmış deneylerin sonucuna göre, herhangi bir besin tükettiğinizde, lökosit sayısını arttıran herhangi bir yiyecek bulunmamaktadır. Fakat bu, vücudunuzun WBC oluşturmasına yardım edemeyeceğiniz anlamına gelmez.

İlk olarak bol bol proteinli besinler tüketin. Proteinin içinde bulunan amino asitler akyuvar üretimi için inanılmaz öneme sahiptir. Aynı zamanda B12 vitamini de akyuvar üretiminde sık sık kullanılır. Yani bol bol vitamin almayı unutmamak lazım.

Bilim tarafından henüz kanıtlanmamış olsa da, çoğu insan C vitaminin, E vitaminin, çinkonun, sarımsağın ve hatta baharatlı(acı) yemeklerin bağışıklık sistemini güçlendirdiğini söyler.

WBC Düşüklüğü Nedir? – Neden Kaynaklanır?

WBC düşüklüğü, vücudumuzda herhangi doğal bir sebepten dolayı kaynaklanmaz. Akyuvar sayısı yükseliği vücudumuzun bir mikroba verdiği tepki olarak yorumlanabilir, fakat akyuvar düşüklüğü bir hastalıktır ve fark edilir edilmez hemen tedaviye başlanılması gerekmektedir.

Daha önceden yaptığımız benzetme üzerinden devam edecek olursak; lökositler vücudumuzun polisleridir. Eğer polisler ortadan kaybolursa, anarşi ortaya çıkar ve şehir yıkılmaya başlar. Burada bahsettiğimiz şehir vücudumuz olmakta.

Akyuvar sayısı düşüklüğüne tıpta verilen ad lökopeni ‘dir. Bu konuyu Lökosit düşüklüğü olarak ayrı ve daha detaylı bir şekilde işledik. WBC düşüklüğü ile ilgili daha derin bilgiye ihtiyacınız var ise bu makalemiz de sizin için faydalı olabilir. Düşük lökosit değerleri aşağıdaki sebeplerden kaynaklanır:

  • HIV(AIDS)
  • Otoimmün hastalıklar
  • Kemik iliği rahatsızları
  • Lemfoma
  • Şiddetli enfeksiyon
  • Karaciğer rahtsızlıkları
  • Lupus
  • Radyasyon terapisi (Kemoterapi)
  • Antibiyotik gibi bazı ilaçlar

Kaynak

HealthLine

LabTestOnline

MedLinePlus

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here